Raad van State wijst beroep van varkenshouder af 15-4-2010

201901450/1/R4.
Datum uitspraak: 15 april 2020

AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK

Uitspraak in het geding tussen:

[appellant], wonend te Leersum, gemeente Utrechtse Heuvelrug,

en

de raad van de gemeente Utrechtse Heuvelrug,

verweerder.

Procesverloop

Bij besluit van 17 december 2018 heeft de raad besloten het bestemmingsplan “[locatie 1]-[locatie 2], Leersum” niet vast te stellen (hierna: het weigeringsbesluit).

Tegen het weigeringsbesluit heeft [appellant] beroep ingesteld.

De raad heeft een verweerschrift ingediend.

Een aantal partijen heeft nadere stukken ingediend.

Daartoe in de gelegenheid gesteld hebben omwonenden van het plangebied, al dan niet in collectief verband, en de Vereniging voor Dorp en Natuur Amerongen-Leersum (hierna: derde-belanghebbenden), een schriftelijke uiteenzetting gegeven.

De Afdeling heeft de zaak ter zitting behandeld op 9 maart 2020, waar [appellant], vertegenwoordigd door [gemachtigde A], en de raad, vertegenwoordigd door mr. R. Klaver en mr. K. Vreeker, zijn verschenen. Voorts is ter zitting een aantal derde-belanghebbenden, vertegenwoordigd door mr. A.R. Klijn, advocaat te Amsterdam en [gemachtigde B], als partij gehoord.

Overwegingen

1.    Bij het beoordelen van het beroep gaat de Afdeling uit van de hierna weergegeven feiten, die tussen partijen niet in geschil zijn.

2.    [appellant] exploiteert een gemengd agrarisch bedrijf, bestaande uit een varkens- en melkrundveehouderij, op de percelen [locatie 1], [locatie 3], [locatie 4] en [locatie 2] in Leersum (hierna: perceel [locatie 1]-[locatie 2]). Deze gronden liggen direct ten zuiden van de bebouwde kom van Leersum, gescheiden door de Nieuwe Steeg. De kortste afstand tussen de bestaande stallen op het perceel en de woningen ten noorden daarvan bedraagt ongeveer 120 m.

De varkenshouderij is een intensieve veehouderij.

3.    In 2012 is aan [appellant] een omgevingsvergunning (milieu) verleend als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onder e, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht voor het houden van 240 melkkoeien, ongeveer 2.940 varkens in diverse categorieën (voornamelijk biggen en vleesvarkens) en een aantal andere dieren.

4.    De bestaande planregeling voor de gronden van [appellant] is vastgelegd in het bestemmingsplan “Buitengebied Leersum 2005” en “1e herziening Buitengebied Leersum 2005, herziening 2009”, vastgesteld door de raad bij besluit van 16 september 2010. Aan de gronden van [appellant] is een agrarische bestemming toegekend, met twee afzonderlijke bouwvlakken. De omvang van deze bouwvakken gezamenlijk bedraagt ongeveer 2,2 ha.

5.    Met het oog op een uitbreiding van zijn melkrundveehouderij heeft [appellant] in of omstreeks 2013 een zogenoemd principeverzoek gedaan om planologische medewerking voor een nieuwe melkrundveestal voor ongeveer 200 melkkoeien, op het perceel [locatie 1]. Het college heeft in juni 2014 verklaard bereid te zijn mee te werken aan dit initiatief van [appellant]. Een voorontwerp van het bestemmingsplan waarin werd voorzien in de gewenste ontwikkeling is in of omstreeks december 2015 openbaar gemaakt voor vooroverleg.

6.    Nadien heeft [appellant] zijn initiatief gewijzigd. Het gewijzigde initiatief gaat uit van een uitbreiding van de veestapel naar ongeveer 450 melkkoeien en jongvee en 6.200 vleesvarkens en biggen. De varkens zullen worden gehuisvest in een nieuw te bouwen varkensstal, op de plek van de beoogde melkrundveestal uit het hiervoor beschreven initiatief. De reeds bestaande melkrundveestal wordt uitgebreid. Vanwege de benodigde extra ruimte dient het bouwvak op het perceel [locatie 1]-[locatie 2] te worden vergroot naar ongeveer 2,5 ha.

7.    Het college heeft verklaard bereid te zijn ook dit initiatief van [appellant] te faciliteren door aan de raad een ontwerpbestemmingsplan voor te leggen voor vaststelling.

8.    Het ontwerpplan waarin wordt voorzien in de door [appellant] gewenste ontwikkeling is ter inzage gelegd op 2 december 2016. Tegen het ontwerpplan zijn 29 zienswijzen naar voren gebracht, voornamelijk door omwonenden van het bedrijf.

9.    Op 27 maart 2018 heeft het college het ontwerpplan voorgelegd aan de raad voor vaststelling. De raad heeft de besluitvorming aangehouden, omdat in de periode na de terinzagelegging van het ontwerp bekend is geworden dat de geurreductie van luchtwassers in de praktijk niet overeenkomt met de rendementen waarvan wordt uitgegaan in de “Regeling geurhinder en veehouderij”. De raad heeft besloten eerst de aangekondigde wijziging van de ministeriële regeling af te wachten, alvorens te beslissen over de vaststelling van het plan. Naar aanleiding van de aangekondigde wijziging van de ministeriële regeling heeft [appellant] de verrichte onderzoeken en berekeningen naar onder meer de geuremissie laten aanpassen. Vervolgens heeft het college het ontwerpplan opnieuw aan de raad voorgelegd voor vaststelling.

10.    Op 17 december 2018 heeft de raad besloten niet mee te werken aan het initiatief van [appellant] en aldus het weigeringsbesluit genomen. Aan deze beslissing heeft de raad een aantal argumenten ten grondslag gelegd (hierna ook: weigeringsgronden). De voornaamste weigeringsgrond is dat het initiatief in strijd is met artikel 2.1, vierde lid, van de Provinciale Ruimtelijke Verordening (herijking 2016 (hierna: PRV)), vastgesteld door provinciale staten van Utrecht bij besluit van 12 december 2016. Daarnaast heeft de raad zich op het standpunt gesteld dat de beoogde uitbreiding leidt tot een toename van de fijnstof- en stikstofemissie. De geurbelasting neemt (mogelijk) af ten opzichte van de bestaande situatie, maar blijft nog steeds boven de geldende geurnorm. Ook heeft de raad aan de weigering ten grondslag gelegd dat de voorziene afvoerpijpen met een hoogte van 14 m, die nodig zijn om de geurbelasting in de omgeving te verminderen, afbreuk doen aan het omliggende landschap.

11.    [appellant] heeft de onderbouwing die de raad ten grondslag heeft gelegd aan het weigeringsbesluit bestreden. In het navolgende wordt dit besproken.

Beoordeling van het beroep

Toetsingskader

12.    Bij het besluit omtrent de vaststelling van een bestemmingsplan heeft de raad beleidsruimte en moet hij de betrokken belangen afwegen. De Afdeling beoordeelt aan de hand van de beroepsgronden of het besluit om het plan niet vast te stellen in overeenstemming is met het recht.

Provinciale Ruimtelijke Verordening

13.    Het initiatief is volgens de raad in strijd met de PRV. De gewenste uitbreiding vereist een bouwvlak van ongeveer 2,5 ha. Op grond van artikel 2, lid 2.1, onder 4, van de PRV, zijn bouwvlakken bij intensieve veehouderijen toegestaan tot een omvang van 1,5 ha. Uitsluitend in een landbouwontwikkelingsgebied is voor niet-grondgebonden veehouderijen uitbreiding naar 2,5 ha mogelijk op grond van het zesde lid van artikel 2, lid 2.1, onder 4, van de PRV. Het perceel [locatie 1]-[locatie 2] ligt evenwel niet in een als zodanig aangewezen gebied. De omstandigheid dat de provinciale verordening na de terinzagelegging van het ontwerp “ten nadele” van [appellant] is gewijzigd, neemt volgens de raad niet weg dat het initiatief moet worden getoetst aan het recht zoals dat geldt ten tijde van het nemen van het besluit. Bovendien kwam de wijziging van de verordening op dit onderdeel volgens de raad niet onverwacht. Het ontwerp van de PRV met daarin in zoverre dezelfde bepalingen, heeft ter inzage gelegen vanaf 31 mei 2016 en dus voor de terinzagelegging van het ontwerpplan. [appellant] was bekend met de – voor hem nadelige – voorgenomen wijziging van de verordening en met de omstandigheid dat niet was uitgesloten dat provinciale staten niet zouden voorzien in een overgangsregeling voor lopende verzoeken, aldus de raad.

13.1.    [appellant] bestrijdt niet dat het initiatief om uitbreiding in strijd is met artikel 2, lid 2.1, onder 4, van de PRV. Volgens hem dient deze bepaling echter buiten toepassing te worden gelaten. Hij voert hiertoe aan dat de PRV wegens het ontbreken van overgangsrecht dienaangaande in strijd is met het rechtszekerheidsbeginsel. Ook doet [appellant] in dit verband een beroep op het vertrouwensbeginsel. Volgens hem was hij weliswaar op de hoogte van de voorgenomen wijziging van de PRV, maar aan de toezeggingen die zijn gedaan door of namens het gemeentebestuur, mocht hij het gerechtvaardigd vertrouwen ontlenen dat de strijdigheid met de PRV geen aanleiding zou zijn het plan niet vast te stellen. [appellant] wijst in dit verband ook op het standpunt van het college als verwoord in het raadsvoorstel dat artikel 2, lid 2.1, onder 4, van de PRV, buiten toepassing gelaten dient te worden wegens strijd met het rechtszekerheids- en het vertrouwensbeginsel.

13.2.    In het raadsvoorstel, vastgesteld door het college op 11 september 2018, staat “[w]ij hebben geconstateerd dat in de herijkte PRV (november 2016) is opgenomen dat uitbreiding van een intensieve veehouderij naar meer dan 1,5 ha niet is toegestaan, daar waar onder de PRV 2013 dit onder strikte voorwaarden wel is toegestaan. De initiatiefnemer heeft zijn plannen ontwikkeld op basis van de oude regelgeving en heeft een plan ontwikkeld dat voldoet aan alle door de provincie toen nog gestelde randvoorwaarden. In eerdere plannen was daarbij nog sprake van twee agrarische bouwvlakken en initiatiefnemer is bereid geweest om naar aanleiding van de wens van de provincie deze tot 1 bouwvlak te benoemen. Ook heeft vervolgens nader overleg plaatsgevonden met de provincie, die te kennen heeft gegeven dat het te ontwikkelen plan voldeed aan de regels uit de PRV 2013 van de provincie. Wij zijn er daarbij ook van uitgegaan dat nu het ontwerpbestemmingsplan voor het van kracht worden van de nieuwe PRV ter inzage heeft gelegen, onder het overgangsrecht zou vallen. We constateren echter dat dit niet het geval is en de PRV feitelijk geen overgangsrecht bevat. Een onderbouwing van deze keuze en de keuze om intensieve bedrijven buiten landbouwkerngebied te beperken tot 1,5 ha wordt ook nergens nader gegeven. Ons inziens valt deze regeling niet te rijmen met algemene rechtsbeginselen zoals het vertrouwensbeginsel en het rechtzekerheidsbeginsel. Wij zijn vanwege het voorgaande van mening dat de gekozen regeling onverbindend is en passen deze dan ook niet verder toe”, aldus het raadsvoorstel.

13.3.    De enkele omstandigheid dat de (gewijzigde) PRV vanwege het verbod van artikel 2, lid 2.1, onder 4, ongunstiger is voor [appellant] dan de PRV 2013, geeft geen aanleiding voor het oordeel dat de (gewijzigde) PRV in zoverre wegens het ontbreken van overgangsrecht voor lopende verzoeken om planologische medewerking voor de uitbreiding van intensieve veehouderijen in strijd is met het rechtszekerheidsbeginsel en om deze reden buiten toepassing moet worden gelaten. Vergelijk in dit verband de uitspraak van de Afdeling van 26 juni 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1990, waarin is geoordeeld over het ontbreken van overgangsrecht voor aanvragen die dateren van vóór de inwerkingtreding van de zogenoemde stalderingsregeling in de Verordening ruimte Noord-Brabant. Aan zijn betoog dat het ontbreken van overgangsrecht in strijd is met het rechtszekerheidsbeginsel heeft [appellant] geen andere omstandigheden ten grondslag gelegd dan het hierna afzonderlijk te bespreken beroep op het gewekte vertrouwen.

13.4.    Uit de uitspraak van de Afdeling van 29 mei 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1694, volgt dat voor een geslaagd beroep op het vertrouwensbeginsel allereerst is vereist dat de betrokkene aannemelijk maakt dat van de zijde van de overheid toezeggingen of andere uitlatingen zijn gedaan of gedragingen zijn verricht waaruit de betrokkene in de gegeven omstandigheden redelijkerwijs kon en mocht afleiden of en zo ja, hoe het bestuursorgaan in een concreet geval een bevoegdheid zou uitoefenen. Daarnaast moeten deze uitlatingen of gedragingen indien zij niet gedaan zijn door het bevoegde bestuursorgaan, daaraan kunnen worden toegerekend. Indien wordt vastgesteld dat aan beide voorwaarden is voldaan is sprake van een gewekt vertrouwen en komt de vraag aan de orde wat de betekenis daarvan is bij de uitoefening van de betreffende bevoegdheid.

De Afdeling heeft in de genoemde uitspaak overwogen dat betrokkene geen geslaagd beroep toekomt op het vertrouwensbeginsel indien hij besefte of had moeten beseffen dat de uitlating van de ambtenaar ging over een beslissing die buiten de bevoegdheid van het bestuursorgaan lag, of anderszins in strijd was met de toepasselijke rechtsregels. Hierbij is van belang dat op degene die een beroep op het vertrouwensbeginsel doet een onderzoeksplicht rust. Van een toezegging is geen sprake als er uitdrukkelijk over het concrete geval aan de betrokkene een voorbehoud is gemaakt, aldus de Afdeling in haar uitspraak van 29 mei 2019.

13.5.    [appellant] heeft niet aannemelijk gemaakt dat door of namens het college toezeggingen zijn gedaan over de noodzakelijke planologische medewerking voor de uitbreiding van het bedrijf, anders dan dat het college zijn medewerking zou verlenen om een daartoe strekkend voorstel voor vaststelling aan te bieden aan de raad. Uit de hiervoor weergegeven feiten kan worden geconcludeerd dat het college deze toezegging ook is nagekomen. Het college heeft immers een voorstel in de raad gebracht strekkende tot het vaststellen van het bestemmingsplan. Het hiervoor in 13.2 weergegeven onderdeel van het door of namens het college opgestelde raadvoorstel over de PRV moet in dit verband worden aangemerkt als niet meer dan een juridisch standpunt van het college. Voor zover [appellant] wijst op de gesloten anterieure ontwikkelingsovereenkomst, overweegt de Afdeling dat niet in geschil is dat hierin uitdrukkelijk het voorbehoud is gemaakt dat op het college een inspanningsverplichting rust en dat het vaststellen van het gewenste bestemmingplan een bevoegdheid is van de raad. Het betoog slaagt niet.

13.6.    Gelet op het hiervoor gegeven oordeel kan in het midden blijven of de raad gebonden zou zijn aan een eventuele toezegging van het college dat het plan zou worden vastgesteld. Aan de omstandigheid dat het college zich bereid heeft verklaard mee te werken aan het initiatief, heeft [appellant] evenmin het gerechtvaardigd vertrouwen kunnen ontlenen dat voorzien zou worden in overgangsrecht bij artikel 2, lid 2.1, onder 4, van de PRV. Nog daargelaten dat niet is gebleken dat door of namens het college toezeggingen zijn gedaan met een dergelijke strekking, is het voorzien in overgangsrecht bij de PRV een bevoegdheid van provinciale staten.

13.7.    Ter zitting heeft [appellant] gesteld dat hij in de periode voor de terinzagelegging van het ontwerpplan gesproken heeft met ambtenaren van de provincie en/of een gedeputeerde en dat hem is toegezegd dat voor zijn initiatief voorzien zou worden in overgangsrecht bij de PRV. De Afdeling overweegt dat [appellant] dit betoog niet nader heeft geconcretiseerd en onderbouwd met bijvoorbeeld schriftelijke stukken, zodat niet duidelijk is geworden met wie hij deze gesprekken heeft gevoerd en wat daarin (meer concreet) zou zijn gesteld of toegezegd. Gelet hierop heeft [appellant] niet aannemelijk gemaakt dat door ambtenaren van de provincie en/of een gedeputeerde toezeggingen zijn gedaan dat met het oog op de door hem gewenste uitbreiding, voorzien zou worden in een uitzondering op artikel 2, lid 2.1, onder 4, van de PRV. Reeds hierom slaagt dit betoog niet.

13.8.    Op grond van de voorgaande overwegingen is de Afdeling van oordeel dat hetgeen is aangevoerd geen aanleiding geeft voor het oordeel dat de raad het door [appellant] gewenste bestemmingsplan dat in strijd is met artikel 2, lid 2.1, onder 4 van de PRV had moeten vaststellen. Het betoog slaagt niet.

Overige beroepsgronden

14.    Gelet op het hiervoor gegeven oordeel behoeft hetgeen [appellant] voor het overige heeft aangevoerd tegen het weigeringsbesluit geen bespreking.

Conclusie

15.    Het beroep is ongegrond.

Proceskosten

16.    Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.

Beslissing

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:

verklaart het beroep ongegrond.

Aldus vastgesteld door mr. C.H.M. van Altena, voorzitter, en mr. R.W.L. Koopmans en mr. H.J.M. Baldinger, leden, in tegenwoordigheid van mr. D. Milosavljević, griffier.

De voorzitter is verhinderd de uitspraak te ondertekenen.

De griffier is verhinderd de uitspraak te ondertekenen.

Uitgesproken in het openbaar op 15 april 2020

739.

BIJLAGE

Provinciale Ruimtelijke Verordening (herijking 2016)

artikel 2.1 Agrarische bedrijven

1. Als ‘Agrarische bedrijven’ wordt aangewezen het gebied waarvan de geometrische plaatsbepaling is vastgelegd in het GML-bestand en is verbeeld op de kaart Landbouw. Als ‘Landbouwstabiliseringsgebied’ wordt aangewezen het gebied waarvan de geometrische plaatsbepaling is vastgelegd in het GML-bestand en is verbeeld op de kaart ‘Landbouw’. Als ‘Landbouwontwikkelingsgebied’ wordt aangewezen het gebied waarvan de geometrische plaatsbepaling is vastgelegd in het GML-bestand en is verbeeld op de kaart ‘Landbouw’.

2. Een ruimtelijk besluit voor gronden die zijn aangewezen als ‘agrarische bedrijven’ bevat geen bestemmingen en regels die voorzien in nieuwe agrarische bouwpercelen, tenzij het gaat om de verplaatsing van een grondgebonden landbouwbedrijf voor het voldoen aan internationale natuurverplichtingen.

3. Een ruimtelijk besluit voor gronden die zijn aangewezen als ‘agrarische bedrijven’ bevat geen bestemmingen en regels die voorzien in een omschakeling van grond­gebonden agrarisch bedrijf naar niet-grondgebonden veehouderij.

4. Een ruimtelijk besluit voor gronden die zijn aangewezen als ‘agrarische bedrijven’ bevat bestemmingen en regels die voorzien in een bouwperceel met een oppervlakte van maximaal 1,5 ha ten behoeve van bestaande agrarische bedrijven, waarbij per bouwperceel maximaal één bedrijfswoning en bedrijfsgebouwen met maximaal één bouwlaag voor het stallen van dieren zijn toegestaan.

5. Een ruimtelijk besluit voor gronden die zijn aangewezen als ‘agrarische bedrijven’ kan bestemmingen en regels bevatten die voorzien in uitbreiding van een bestaand agrarisch bouwperceel voor een grondgebonden veehouderij tot maximaal 2,5 hectare, mits is voldaan aan de volgende voorwaarden:

[…];

6. Een ruimtelijk besluit voor gronden die zijn aangewezen als ‘Landbouwontwikkelingsgebied’ kan bestemmingen en regels bevatten die voorzien in uitbreiding van een bestaand agrarisch bouwperceel voor een niet-grondgebonden veehouderij tot maximaal 2,5 hectare, mits is voldaan aan de volgende voorwaarden:

Mezenkastjes op Eikenbomen aan de Nieuwe Steeg 16-3-2020

Een tiental enthousiastelingen heeft op zaterdag 14 maart zo’n 100 mezenkastjes opgehangen langs de Nieuwe Steeg in Leersum. Omdat vorig jaar langs de 1,3 kilometer lange eikenlaan veel overlast van de eikenprocessierups heerste hebben het buurtbewoners van het Bewonerscomité Leersum-zuid en de Vereniging voor Dorp en Natuur het plan opgevat de rupsen biologisch te bestrijden met mezen.  De Stichting Voorzorg Utrecht was bereid subsidie te verlenen, op voorwaarde dat de kastjes gemaakt werden bij de werkplaats Boswijk van Bartimeus. Het was heel leuk om te zien dat een aantal nestkastjes direct na plaatsing al geïnspecteerd werden door kool- en pimpelmeesjes.

Alle kastjes werden op 3 meter hoogte opgehangen, waartoe ieder ophanggroepje een op maat gemaakte wilgentak mee kreeg. De invliegopening van de kastjes is gericht op het noordoosten, beschut tegen de vaak zuidwesten wind en tegen de middagzon. De veiligheidshesjes waren geleend van de landschapsbeheergroep van Dorp & Natuur; de gemeente stelde afzetpylonen ter beschikking. Het was gelukkig droog weer. Er werden 90 kastjes opgehangen, de overige 40 waren nog niet klaar, maar omdat het voorjaar nadert zijn we zsm aan de slag gegaan.

Zitting bij de Raad van State 10-3-2020

Op 9 maart 2020 was de zitting bij de Raad van State (RvS) over het beroep van Wesseling tegen de weigering van de gemeente om een wijziging van het bestemmingsplan vast te stellen, die is vereist voor de door hem gewenste uitbreiding van zijn bedrijf.

Aanwezig waren de Familie Wesseling te weten Adri, Jochem en Rik, alsmede Mevr. Zwiers (ARAG), die de familie juridische bijstand verleende.
Van de gemeente UH was de heer Vreeker, juridisch medewerker, aanwezig, bijgestaan door de heer Klaver, eveneens jurist.
De “derde” belanghebbenden werden vertegenwoordigd door de advocaat van het Bewonerscomité Leersum-Zuid en Dorp & Natuur Amerongen-Leersum, Mevr A. Klijn en haar medewerker de heer Pim Oremans
Van de “derde” belanghebbenden” woonden er twaalf de zitting bij, waaronder vertegenwoordigers van het Bewonerscomité en Dorp & Natuur.

Allereerst werd door de RvS aan Rik Wesseling/zijn advocaat gevraagd, waarom hij in beroep was gegaan tegen het besluit van de gemeenteraad om geen wijziging van het bestemmingsplan toe te staan. Daarop werd door hen geantwoord dat de gemeente en de Provincie steeds een positieve houding hadden getoond bij de ontwikkeling van zijn bedrijfsplan. Telkens zou door gemeente UH en provincie UT aanpassing van het plan zijn verlangd en aangebracht, pas in de laatste fase zou de gemeente de noodzakelijke wijziging van het bestemmingsplan hebben afgewezen.

Volgens de heer Wesseling/zijn advocaat zou de verwachting zijn gewekt en het vertrouwen gecreëerd, dat de bestemmingsplanwijziging wel in orde zou komen. Echter, op basis van de PVR 2016 bleek dit niet meer mogelijk.  Wesseling had verwacht, dat in de PRV 2016 ook overgangsrecht was opgenomen, en dat hij daar aanspraak op kon maken omdat hij zijn plannen steeds op tijd had ingediend. De RvS antwoordde daarop dat in de PRV 2016 geen overgangsrecht was opgenomen. Ook wees de RvS erop, dat de gemeenteraad het hoogste orgaan in de gemeente is en het recht heeft om  voorstellen van het college van B&W af te keuren.
Door onze advocaat Mevr. Klijn werd verwezen naar de stukken van o.a. advocatenkantoor van der Feltz waarin duidelijk wordt uitgelegd, dat door Wesseling geen aanspraak op overgangsrecht kan worden gemaakt.

Door de heer Vreeker (UH) werd gemeld, dat wel degelijk aan de heer Wesseling is verteld, dat er vanwege de PRV 2016 risico’s zaten aan zijn project.
Door onze advocaat Mevr. Klijn werd ook opgemerkt, dat het ontwerp PRV 2016 maanden ter inzage heeft gelegen, dat er ook voorlichtingssessies zijn geweest, maar dat Wesseling geen zienswijze heeft ingediend noch heeft ingesproken.

Op vragen over de hoeveelheid uitstoot in de nieuwe bedrijfssituatie antwoordde Wesseling, dat de uitstoot geringer zou worden. Door mevr. Klijn werd verwezen naar stukken, die zij meerdere keren heeft ingebracht, waarin wordt onderbouwd dat de uitstoot niet lager wordt en waarop nooit een reactie is gekomen.

Op de vraag waarom de heer Wesseling zijn bedrijf niet naar een LOG ( landbouw ontwikkelingsgebied) wil verplaatsen, werd door hem geantwoord, dat zijn boerderij heel uniek is, een gemengd bedrijf met koeien en varkens, waarvoor in het aangeboden ontwikkelingsgebied geen plek te vinden zou zijn met voldoende weiland voor zijn koeien.

De heer Wesseling betoogde dat zijn plan ook uit oogpunt van dierenwelzijn een verbetering is, omdat de varkens in de nieuwe stal meer ruimte kregen.
Mevrouw Klijn benadrukte nog dat de bestaande gemengde veehouderij van de heer Wesseling alleen al wat betreft het aantal van 240 melkkoeien tot de grootste van de provincie Utrecht behoort, waar de gemiddelde aantal melkkoeien 70 is.

De Raad van State zou alle informatie uitvoerig bekijken en de uitspraak kan men over ca 6 weken verwachten

Er was ook een journalist aanwezig van het vakblad Agraaf die een verslag heeft gemaakt.

Deze vindt u hier  https://www.agraaf.nl/artikel/240177-veehouderij-aan-rand-leersum-vreest-uitsterfconstructie-door-houding-gemeente/

 

Kamerbrief Voortgang stikstofproblematiek 7-2-2020

Op 7 februari 2010  is er een brief van de minister Schouten ( LNV) aan de Tweede Kamer gestuurd over de voortgang stikstofproblematiek: maatregelen landbouw en verdere impuls gebiedsgerichte aanpak.In dit document van 10 pagina\s stat beschreven wat de planning is welke gelden er beschikbaar zijn, wat de perspectieven zijn voor blijvers en stoppers, mogelijkheden voor stikstof reductie etc..

Dit document kunt u downloaden op kamerbriefstikstof.pdf

 

Benut stikstofcrisis als kans voor natuur en álle Nederlanders 12-1-2020

De gezamenlijke natuur- en milieuorganisaties spraken zich op 11 december op het Catshuis uit voor de natuur. In een gesprek met premier Mark Rutte en Natuur- en Landbouw minister Carola Schouten riepen zij de regering op om de huidige stikstofcrisis aan te grijpen als een kans voor natuur en álle Nederlanders. Hiervoor doen de organisaties concrete aanbevelingen voor het terugdringen van de stikstofuitstoot en blijvend herstel van de natuur.

Natuur is van ons allemaal, maar vooral ook voor ons allemaal. Zonder natuur geen leven, geen voedsel, geen schone lucht, geen leefbaar klimaat en geen fijne leefomgeving om in te wonen, werken en recreëren. Onze natuur is verwaarloosd. Nederland heeft de minste natuur van Europa en een groot aantal plant- en diersoorten, waaronder insecten en vogels, hollen achteruit. Een teveel aan stikstof is niet alleen slecht voor natuur, maar ook voor onze gezondheid. Het gehele rapport vindt u:  Benut-stikstofcrisis-als-kans.pdf

NMU biedt Actieplan Stikstof aan bij Provinciale Staten 14-12- 2019

Vijf Utrechtse natuurorganisaties (de Natuur en Milieufederatie Utrecht, Het Utrechts Landschap, Natuurmonumenten, Landschap Erfgoed Utrecht en IVN) hebben onlangs een Actieplan Stikstof aangeboden aan Provinciale Staten van de provincie Utrecht.

In het actieplan (PDF) geven de organisaties aan hoe de natuur hersteld kan worden. En hoe de stikstofcrisis een kans biedt voor een goed toekomstperspectief voor boeren, natuur en gezondheid. Daarvoor is het nodig in te zetten op natuurinclusieve landbouw en het sluiten van kringlopen. Download hier het Actieplan Stikstof (PDF)

POV overweegt juridische stappen tegen LNV 20-12-19

Update – Er is onduidelijkheid over waar de ammoniak blijft van varkenshouders die stoppen per 2020 of die meedoen met de Subsidieregeling sanering varkenshouderijen (Srv). Een advocaat boog zich in opdracht van de POV (Producenten Organisatie Varkenshouderij) over de kwestie. Die overweegt nu juridische stappen tegen het ministerie van LNV.( Min. van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit)
Deze publicatie van Ilona Lesscher van het blad Nieuwe Oogst kun u lezen op.
POV overweegt juridische stappen tegen LNV

Koeientoilet kan 64 procent ammoniakreductie opleveren 6-1-2020

Wetenschappers van de Wageningen Universiteit hebben bepaald dat het koeientoilet in theorie 64 procent ammoniak kan reduceren. Ontwikkelaar Hanskamp dient daarom nu een aanvraag in om op de RAV-lijst (Regeling Ammoniak Veehouderij) te komen als emissiearm systeem.

„In deze berekeningen wordt er vanuit gegaan dat de ammoniak van zes van de tien plasjes wordt weggenomen”, zegt Henk Hanskamp. „Ook is er minder kelderemissie, doordat de mest in de kelder een lagere pH-waarde heeft.”

Een onafhankelijke commissie gaat de aanvraag bekijken en komt dan tot een uiteindelijke emissiefactor. Met deze emissiefactor kunnen veehouders vervolgens op hun beurt aantonen dat zij voldoen aan de reductie van stikstof op hun bedrijf. Hanskamp: „Het is zaak dat deze theoretische waarde van 64 procent ook officieel getoetst gaat worden in de praktijk.”

Bronmaatregel

Alle systemen die tot nu toe zijn goedgekeurd voor de melkveehouderij, behoren tot het type emissiearme vloer. „In deze systemen ontstaat eerst ammoniak en daarna wordt de verspreiding hiervan zoveel mogelijk beperkt”, vertelt Hanskamp. „Wij doen dit anders. Het CowToilet vangt de urine op voordat het de vloer raakt, waardoor vorming van ammoniak wordt voorkomen. Een RAV-erkenning voor het CowToilet zou de eerste RAV gecertificeerde bronoplossing zijn voor de melkveesector en hiermee een ‘gamechanger’ in de huidige stikstofimpasse.”

In maart dit jaar introduceerde Hanskamp het eerste prototype van het koeientoilet. Daarbij plaatste het bedrijf ook een video over de werking van het systeem. Hieronder is die video nogmaals te zien.

Vrees onder Twentse boeren: dodelijke varkensziekte rukt op 6-1-2020

ENSCHEDE – Varkenshouders en jagers uit Twente vrezen dat het slechts een kwestie van tijd is voor de Afrikaanse varkenspest ook in Nederland voor grote problemen gaat zorgen. „Als de ziekte hier eenmaal zit, hebben we een gigantisch probleem.” stelt Gerben Dekker Varkenshouder in Vriezenveen (OV)

De Afrikaanse varkenspest is een heftige, acute virusziekte die niet gevaarlijk is voor mensen of andere dieren, maar wel zeer dodelijk is voor varkens.

Nederlandse boeren zijn al een jaar extra alert, nadat de pest in de Belgische Ardennen werd aangetroffen. Daar lijkt de ziekte sinds september van dit jaar onder controle en werden geen nieuwe besmette varkens aangetroffen.

In België werden twee arrestaties verricht vanwege het importeren van de Afrikaanse varkenspest: twee jagers die volgens justitie wilde zwijnen uit Tsjechië importeerden en in de Ardennen uit hebben gezet.

De Koninklijke Nederlandse Jagersvereniging raadt leden af om hun hobby uit te oefenen in die gebieden waar varkenspest voorkomt en trofeeën uit dat gebied mee te nemen. Ook wordt geadviseerd hun materiaal en voertuigen te ontsmetten voor ze terugkeren naar Nederland.

Alarmfase 1

Bekend is dat groepen Twentse jagers grond pachten in Polen en Oost-Duitsland. De dreiging is nu weer actueel, omdat de ziekte in de afgelopen maand vanuit het oosten van Polen is opgerukt tot de Duitse grens. Daar, in de deelstaat Brandenburg, is het alarmfase 1; er wordt zelfs 120 kilometer aan hekwerk aan de grens geplaatst om te voorkomen dat besmette wilde zwijnen het land intrekken. Soortgelijke maatregelen werden eerder al getroffen in Denemarken. zie

Gerben Dekker, voorzitter van de Producenten Organisatie Varkenshouderij (POV) in Overijssel, noemt de signalen uit Polen ‘zorgelijk’, soortgelijke woorden spreekt Erik Dood (varkenshouder en bestuurslid LTO Zuid Twente).

Deze regio telde in 2018, de meest actuele cijfers van het CBS, 833.000 varkens, die waren verdeeld over 378 bedrijven. De meeste daarvan staan in de gemeente Hof van Twente. Dekker, zelf varkenshouder in Vriezenveen: „Als die ziekte hier eenmaal is, heb je een gigantisch probleem.”

Financieel drama

Vanzelfsprekend zou het een persoonlijk en financieel drama voor de boer zijn als de ziekte een bedrijf bereikt – alle dieren moeten dan worden geruimd, maar voor de sector zijn de gevolgen ook ingrijpend.

„Het is voor de exportpositie zeer slecht”, zegt Dekker. „Heel veel landen willen geen vlees uit landen of regio’s waar de Afrikaanse varkenspest is. Alles gaat op slot.” Het is een doemscenario, erkent Dekker, die er niet aan moet denken dat zijn bedrijf er last van krijgt. „Daar ben je geen boer voor.”

Het ministerie van Landbouw heeft vorig jaar een preventieteam opgericht, dat moet voorkomen dat de ziekte ook naar Nederland komt. Varkens kunnen bijvoorbeeld geïnfecteerd raken via personen of materialen die contact hebben gehad met besmette varkens, zoals veewagens. Of jagers.

In eigen land wordt op goede hygiëne door zowel boeren als transporteurs als de NVWA volop gecontroleerd. Maar een groter gevaar schuilt in wilde zwijnen, en consumenten.

Broodje ham

Overal waar het virus zit, is het niet gelukt om het volledig weg te krijgen

Erik Dood

Mensen die hun half opgegeten broodje ham gewoon in de berm gooien, bijvoorbeeld. Het kan zijn dat dit vlees de bacterie bevat. Als een wild zwijn dat vervolgens eet, en ziek wordt, is de Afrikaanse varkenspest in het land.

„En overal waar het virus zit, is het niet gelukt om het volledig weg te krijgen”, zegt varkensboer Erik Dood bezorgd, refererend aan België, waar ondanks het ruimen van bedrijven en het afschieten van zwijnen in een gebied de pest terugkeerde. „De ziekte zelf is ook niet te bestrijden. Niet voor niets is het hier alarmfase oranje.”

Om mensen daarvan bewust te maken werden vorig jaar op tal van plekken langs wegen waarschuwingsborden geplaatst. „Maar die boodschap kan je niet vaak genoeg herhalen.”

Profiteren’ van de ziekte

Op dit moment ‘profiteren’ Nederlandse varkenshouders nog van de Afrikaanse varkenspest. In Azië heeft het virus de varkenshouderij grotendeels lamgelegd, tientallen miljoenen dieren moesten worden geruimd, waardoor de prijs voor vlees uit Nederland steeg. Hierdoor hadden varkensboeren – door de bank genomen – een topjaar.

„Varkensvlees is wereldhandel en wereldwijd is er momenteel meer vraag dan aanbod”, zegt Erik Dood (LTO Zuid Twente). „Stel: Duitse zwijnen raken besmet, dan zijn er landen die zeggen dat ze het vlees niet meer hoeven. Maar dat kan ook om economische redenen zijn. Een paar weken later moeten ze er vanaf en dan daalt de prijs.” Hoe dan ook; mocht de pest Nederland bereiken, gaat het impact hebben. „Maar lastig is om te voorspellen wat het precies doet.”

Zowel Dood als Dekker zien oplossingen in het terugdringen van de populatie wilde zwijnen. „Er zijn gebieden in Nederland waar een nulstand zou moeten zijn, maar waar dat niet het geval is”, zegt Dood. Die dieren afschieten blijkt in de praktijk echter lastig. Het ontbeert wildbeheereenheden aan mankracht om de zwijnen op te drijven en te doden.

Het enige wat boeren zelf kunnen doen, is zo hygiënisch mogelijk werken, zegt Gerben Dekker (POV). „Stallen gesloten houden, bedrijfskleding op tijd verwisselen. Maar daar houdt het dan ook op. Je doet in je eigen stal alles, maar buiten kan dat wilde zwijn lopen. Dat is een doorn in het oog.